Shopping Cart
Your Cart is Empty
Quantity:
Subtotal
Taxes
Shipping
Total
There was an error with PayPalClick here to try again
CelebrateThank you for your business!You should be receiving an order confirmation from Paypal shortly.Exit Shopping Cart

de KennisMakerij

verbindt mensen !

Mijn Blog

Blog

view:  full / summary

de camino, 3 jaar later

Posted on May 15, 2015 at 3:34 PM Comments comments (3)

Roncesvalles, de camino 3 jaar later

01. Gré en Kees Kruijff vertrekken 15 april (géén KennisMakerij-avond dus) voor drie weken naar Spanje. Ze zullen er de eerste twee weken "hospitaleren" in Roncesvalles (Noord-oost Spanje). Na die twee weken rijden ze door naar Santiago de Compostela. Kees is daar drie jaar geleden per fiets naar toe gereden.  Leuk om die plek samen te bezoeken !
Hospitaleren betekent dat ze, met vier andere oud-pelgrims, de pelgrimsherberg in Roncesvalles gaan runnen. Deze grote herberg wordt al jaar en dag van vrijwillige herbergiers voorzien door het Nederlandse Genootschap van Sint Jacob.
Op deze plaats zullen Gré en Kees verslag doen van hun wedervaren. 

02. Toen Kees in 2012 naar Santiago fietste werd hij lid van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob. Het genootschap zorgt voor allerlei activiteiten rond het pelgrimeren naar Santiago de Compostela. Ze geven een blad uit, hebben een website (www.santiago.nl ) en een nieuwsbrief en organiseren fiets- en wandeltochten. Een ieder die zich als pelgrim inschrijft en naar Santiago loopt of fietst krijgt een “credencial”. Dat is het bewijs dat je een pelgrim bent en je spaart daar stempels op van de plaatsen waar je langs bent gekomen op je tocht. Het genootschap “runt” ook de pelgrimsherberg in Roncesvalles: dat wil zeggen het genootschap organiseert elk jaar zo’n 120 vrijwilligers die van april tot november twee weken met een groep van zes tot acht mensen de herberg bemensen. Andere nationale genootschappen runnen overigens ook herbergen langs de camino. Dit jaar hebben wij ons opgegeven om mee te doen. Na een introductie- en kennismakingsdag breekt dan toch het moment aan dat we aan de slag moeten.
Omdat we na die twee weken nog door wilden naar Santiago en daartoe het huren van een auto in Spanje in gedachten hadden, bleek dat we dan beter al in Nederland een auto konden huren om daarmee rechtstreeks naar Roncesvalles te rijden. Vliegen of met de trein bleek ingewikkeld met tijdverlies bij vóór- en ná-transport, zeker als we in Pamplona een auto wilden huren (en daar weer terugbrengen). Hoewel niet geheel onvóórbereid, waren we best nerveus toen we op woensdag in de auto stapten.

03. Maandag 27 april 2015. We zijn nu ruim een week hier. De heenreis onderbraken we in LeMans, in een hotel. Na nog eens ruim 700 km waren we opeens in Roncesvalles. Het ligt vlak over de top, aan de Spaanse kant van de Pyreneeën. Het is niet veel meer dan het oude abdij-complex plus twee restaurants en een kapel. Maar het heeft een essentiële rol gespeeld in de Spaanse geschiedenis. De nacht van aankomst sliepen we in een luxueus appartement in Hotel Roncesvalles, waar we een pelgrims-menu genoten.
Vrijdagochtend maakten we even kennis met de rest van ons team en met het voorgaande team. Beide teams aten gezamenlijk een (uitgebreide en warme) lunch en om 14:00 uur konden we aan de slag. Kort daarvoor waren we de albergue doorgelopen en hadden we ons programma voor de komende dagen doorgenomen. De alberge heeft drie verdiepingen. Op twee daarvan kunnen72 pelgrims liggen (in units van vier bedden) en op de derde verdieping 39 pelgrims in (units van twee bedden). Als die vol zijn kunnen er nog 45 pelgrims in de kelder op oude stapelbedden. En voor het geval die ook vol zijn is er nog een veld met containers, waar ook nog ongeveer 100 pelgrims in passen. In de abdij is ook nog een nood-opvang. Er zijn tijden dat alles vol zit !. Wij hebben altijd twee verdiepingen vol, vaak drie en maken dan gebruik van de kelder. Eén keer moesten er drie pelgrims helemaal naar het campamento (de containers). Ons werk bestaat uit het wekken van de pelgrims om 06:00 uur en zorgen dat ze opgewekt om 08:00 uur op pad gaan: Buen Camino ! Dan ontbijten we en om kwart voor negen schuieren we de bedden, zuigen de vloeren en zetten ze in de was. Alleen op de derde maken we toiletten schoon. Meestal zijn we om half elf klaar en drinken we om elf uur koffie in een nabijgelegen restaurant. Daarna hebben we even vrije tijd, want om 13:00 uur dineren we in het andere restaurant, zodat we om 14:00 uur kunnen beginnen. Pelgrims welkom heten bij de deur, inschrijven van de pelgrims en ze naar hun bed begeleiden (indien nodig). Vraagbaak spelen. En de wasserij bemensen; want we wassen desgewenst voor ze en brengen de was droog terug op hun bed. We zijn met z’n zessen en verrichten allemaal een stukje van het totale werk. Het is een straf programma. Je bent continu op de been en om 22:00 uur, als we de lichten uitdoen en iedereen stil moet zijn, drinken we nog wat en evalueren we de dag. Dus we liggen er ook niet vroeg in. En voor twee van ons gaat om half zes alweer de wekker. ’t Is geen vakantie !

We hebben een leuk team en kunnen het goed met elkaar vinden. We vullen elkaar aan en maken veel plezier samen. Er zijn drie zeer ervaren hospitalero’s bij en drie van ons (waaronder wij tweeën) doen het voor de eerste keer. Gré doet meestal de wasserij ’s middags en Kees doet dan de inschrijving, staat bij de deur te verwelkomen of brengt was rond. Hij maakt veel kilometers !
Eénmaal hebben we een wandelingetje gemaakt in de prachtige omgeving. We zitten op ongeveer 1000 m hoog en hier en daar ligt nog wat sneeuw. Het abdij-complex is schitterend. Kees is met een rondleiding meegeweest door het complex. Schitterend. Er zijn nog wat paters; waaronder een bibliothecaris. Deze heeft ons rondgeleid in de bibliotheek. Daar ligt onder andere in een grote map één van de oudste pauselijke bullen van paus Urbanus 8 (11 eeuw ?), met diens loden zegel. Die konden we rustig bekijken en zelfs vasthouden. Beetje eigenaardig dat dat zomaar kon, maar wel indrukwekkend.
We hebben wisselvallig weer. Vandaag (maandag) regent het al de hele dag. De pelgrims pakken zich dan in in capes en poncho’s en gaan met tegenzin op pad. Vaak is het nog nauwelijks licht. Maar we hebben ook prachtige dagen gehad en dan krijgen we zin om met ze mee te lopen.

04. Zaterdag 2 mei 2015: in Ponferrada. Gisteren (vrijdag 1 mei) hebben we om twaalf uur onze “dienst” overgedragen aan de nieuwe ploeg. Die zijn met z’n achten en dat komt goed uit. De laatste twee nachten hadden we alle capaciteit bezet en moesten we pelgrims in het “campamento” onderbrengen. Daar staan een stuk of twintig portakabins waar acht pelgrims in kunnen op stapelbedden. Erg krap en oude, muffe zooi, op vijf minuten lopen van de “echte” herberg. Maar ja, ze hebben een bed en klagen niet. Er worden ruimere kabines gebouwd, een soort trekkershutten. Donderdagnacht hadden we ruim 320 pelgrims onder onze hoede, waaronder 4 fietsende Russen, die tegen tienen (’s avonds) binnen kwamen. Die waren reuze blij met hun portakabin. Met zo’n toeloop is zes hostpitaleros te weinig om de boel goed te laten verlopen. Maar ja, 1 mei is een feestdag in Spanje en veel Spanjaarden maken van deze vrije dagen gebruik om (een stuk) van de camino te lopen.De nieuwe ploeg arriveerde in de loop van de vrijdagochtend en we aten gezamenlijk een warme lunch. Daarna kon de ploeg meteen flink aan de slag: het regende en de herberg zat tegen tweeën al vol met lopers, die wachtten tot ze zich konden inschrijven en hun bed veroveren. (Ze krijgen overigens een genummerd bed toegewezen). En op is op. Het campamento zal ook wel weer vol gezeten hebben. Dat was niet meer onze verantwoordelijkheid en vermoeid en enigszins opgelucht namen we afscheid van elkaar, van de paar mensen van de staf met wie we veel samengewerkt hebben en van Roncesvalles.Wij brachten daarna eerst een mede-hospitalero met de auto naar het station in Pamplona (zo’n 45 km verderop; een prachtige rit), zodat hij de trein naar Barcelona kon nemen. Een andere mede-hospitalero was die morgen al om kwart voor vijf vertrokken om op tijd in Biarritz de TGV-trein te halen. De reis naar en van Roncesvalles is ingewikkeld en tijdrovend: wij waren blij dat we met onze auto waren. Ook al heeft die twee weken stilgestaan.Vanuit Pamplona gingen we op weg naar Santiago. We wilden niet al te ver rijden, omdat we moe waren. Toch maakten we een kleine omweg naar de Ermita de Eunate, een kleine kapel die zomaar langs de weg in een veld staat. Niemand weet precies waarom hij daar staat en welke functie de kapel gehad heeft. Maar hij is prachtig, van buiten en van binnen. Kees was er eerder geweest en onder de indruk geraakt. Na een mooie tocht stopten we in Los Arcos, waar Kees op zijn tocht ook had overnacht. Helaas was het hostel waar hij geslapen had nu vol, zodat we in een hotel terecht kwamen. Prima overigens. Na ons opgefrist te hebben liepen we wat rond en aten een paëlla. We lagen er vroeg in ! We werden vroeg gewekt, omdat de auto geparkeerd stond op een plek waar markt gehouden werd. Nou ja. Eenmaal op weg, reden we een stuk van de camino-fietsroute, maar al snel pakten we de grote weg, die enigszins misleidend ook als camino de Santiago werd aangeduid. Maar ja, een weg is een weg en deze route komt uiteindelijk in Santiago aan. We stopten vandaag in Ponferrada en slapen in het hotel waar Kees eerder was. Mooi op tijd om de Tempeliers-burcht te kunnen bezichtigen, die vlak om de hoek ligt. Erg indrukwekkend. Helaas eten die Spanjaarden vrij laat, dus konden we pas laat “aan tafel”.  

05. Zondag 3 mei 2015 rijden we van Ponferrada naar Santiago. Een prachtige rit, Galicië is groen. In Santiago is het een drukte van belang. Het is een vakantieweek in Spanje en kennelijk maken veel Spanjaarden van de gelegenheid gebruik om de camino te doen. Veel mountainbikers ook. Het plein voor de kathedraal gonst van de activiteit. Voor het pelgrims-bureau staat een lange rij zojuist aangekomen pelgrims, die hun “compostella” komen halen. In het bureau is de huiskamer van de Lage Landen net open. Het is een welkomst-plek voor pelgrims, bemensd door twee Nederlandse vrijwlligers. Wij nemen onze intrek in het hotel tegenover het pelgrims-bureau (waar Kees eerder geslapen heeft). We hebben bericht gekregen dat het niet goed gaat met een goede vriend en bezinnen ons wat ons te doen staat. We besluiten terug te rijden naar Delft. We hebben een paar drukke weken als hospitalero gehad. We hebben Santiago bereikt en Gré heeft de camino gezien en de pelgrims “beleefd” en de sfeer in Santiago opgesnoven. Het is goed zo; we gaan terug.

Maandag 4 mei rijden we langs de prachtige kustweg naar Bayonne. Dinsdag 5 mei rijden we van Bayonne naar Alençon. Daar horen we dat onze goede vriend is overleden. Zijn reis is ten einde. Woensdag 6 mei bereiken we Delft.

Dit was het slot van onze belevenissen op de camino 2015.

Read Full Post »

Column

Posted on September 21, 2012 at 10:57 AM Comments comments (0)
50 dagen camino naar Santiago: over de worsteling met de chaos en het opkrabbelen na tegenslag
 
Toen ik met iemand sprak over mijn plan om naar Santiago de Compostella te fietsen, keek zij mij verbaasd aan. “Ben jij dan katholiek ?” vroeg ze. Kennelijk vond zij dat het ondernemen van een pelgrimstocht of een bedevaart iets is dat alleen katholieken doen. Die opmerking bleef wel een beetje knagen. Want waarom gaat deze rechtgeaarde calvinist op pelgrimsreis naar Santiago ? Een plek die gewijd is aan Sint Jacobus, San Iago, één van de discipelen van Jezus, die volgens de legende in Santiago zijn laatste rustplaats heeft gekregen. Vroeger ondernamen pelgrims hun reis om boete te doen en een aflaat voor hun zonden te verwerven en ze riepen daarbij de bemiddeling van een heilige in.
 
Maar calvinisten hebben geen aflaat nodig, die komen zo in de hemel. En ze hebben een rechtstreekse lijn met god, dus ze behoeven ook geen bemiddeling door een heilige. Daar zat ‘t ‘m voor mij dus niet in. Waarom dan ? De directe aanleiding was dat ik met pensioen ben gegaan en deze reis als een overgang van het werkende bestaan naar dat van pensionado zag. Een soort herbronning voor een nieuwe levensfase. Maar, en ik citeer Andriessen, uit een boekje over de spiritualiteit van het pelgrimeren, je kunt ook zeggen:
 
“Er zijn eindeloos veel redenen om het te doen en minstens evenveel om het niet te doen. Er pleit evenveel vóór als tegen. De echte beweegreden ligt dieper. Is het een rest van het ‘heimwee naar verten’ dat zich in de jeugdjaren in de ziel nestelt en zich plotseling weer aanmeldt ? (..) Is het het verlangen naar alle niet gemaakte reizen, naar het ongeleefde leven, naar de trekkracht die van de horizon uitgaat en die ons wegzuigt van het vaste sedentaire leven met zijn dagelijkse routines en gewoonten, dat ons van zoveel afsluit ? Of is het het onuitroeibare oerbeeld dat in ons werkt en ons beduidt dat ons leven inderdaad een weg is; en dat ons oproept om dan ook te doen wat wij ten diepste zijn: mensen op doortocht die geen vaste woon hebben.”  Einde citaat.
De pelgrimsreis is daarmee een metafoor voor het leven zelf. Een ontdekkingstocht naar zin en bestemming. Om op weg te gaan moet de pelgrim gehoor geven aan een diep geworteld verlangen –je mag het ook roeping noemen- en zich losmaken uit zijn vertrouwde omgeving, uit de routines en gewoontes van alle dag en zich over geven aan een onzeker reizend bestaan. De pelgrim gaat daarmee zijn eigen “worsteling met de chaos” aan. De reis is een oefening in loslaten en in vertrouwen, een overgave aan de welwillendheid van de mensen onderweg, aan weer en wind en de grillen van het landschap. De Ardennen, de Pyreneeën, een paar hoge passen in Spanje.  Ja, de pelgrim heeft wel weet van worstelen om boven te komen. Maar dit is een zelfgekozen avontuur en naast de fysieke kant is het ook een innerlijke reis. Er gebeurt van alles met je, dat je zelf nauwelijks beseft en onder woorden kunt brengen.
Iedereen doet zijn eigen "camino": het is in die zin een hoogst individuele reis. Maar steeds meer besefte ik dat ik onderdeel was van een groter geheel: het gemeenschappelijke doel, nl. aankomen in Santiago, de weg zelf met zijn vele kerken, kloosters, gewijde plekken en pleisterplaatsen, de ontmoetingen met andere lopers en fietsers, die een sfeer van vertrouwdheid ademen, de achterblijvers die je steunen en bemoedigen. Ook in dat opzicht is een pelgrimsreis een metafoor voor de levensweg. Je bent deel van een geheel en bestaat bij de gratie van de anderen.

Ik noteerde onderweg: “De vele kerken, kathedralen en basilieken die ik binnenga roepen een diepe emotie bij me op. Het is de enorme verstilde ruimte en het licht. Maar ook het besef dat dit plekken zijn waar mensen al eeuwen hun geloof en hoop voor de toekomst vorm geven. Daar stap ik dan binnen en ben er deelgenoot van. Het zijn momenten waarop ik besef dat mijn fysieke reis ook een spirituele dimensie heeft en verbonden is met de zoektocht van alle tijden en alle plaatsen naar zingeving en eerbied voor het menselijk bestaan. Deze kerken zijn geen gewone toeristische attractie, maar zijn opgericht als plekken van aanbidding. Het zijn getuigenissen van 'mensen van de weg', zoals christus-gelovigen in het begin genoemd werden. De verbondenheid met die 'weg' en mijn reis welt dan in me op, als ik even op een stil bankje achter in de kerk zit te genieten”.

Ben ik gelouterd weergekeerd met antwoorden op mijn vragen en nieuwe inzichten ? Tot mijn eigen verrassing ben ik wat meer “katholiek” geworden. Ja wel. Ik heb geleerd de heiligen niet als een beter soort mens te zien, maar als mede pelgrims op de weg. Mensen die zich toegewijd hebben aan de zoektocht naar zin en bestemming, met wie je in verbondenheid je eigen weg kunt gaan.
En verder: nee ik heb geen nieuwe antwoorden gevonden. En dat is eigenlijk wel OK, want, en ik citeer Karen Armstrong: “de religieuze zoektocht gaat niet over het ontdekken van de waarheid of de zin van het leven, maar over zo intens mogelijk in het hier en nu leven.” Het leven zelf blijft een mysterie. Er is geen toegang tot dat mysterie tenzij door ons hart, dat zijn redenen heeft die de vragende en zoekende geest niet kent. Maar het leven is ook een geschenk, dat gekoesterd en gedeeld moet worden.
Ik ben aangekomen in  Santiago. Dat was op zich een verwarrende ervaring: het doel is bereikt, de vervulling is het einde van de droom. Wat nu, nu het leven van alledag weer beslag op je legt en er nieuwe routines en dagelijkse beslommeringen ontstaan ? De kunst is het verlangen, dat aan de reis ten grondslag lag, vast te houden en de “camino” door te laten lopen.
Eens een pelgrim, altijd een pelgrim.
(Column, uitgesproken op de SALON, 13 juni 2012, en de KennisMakerij, 19 september 2012, te Delft.
Thema van de SALON was “Et emergo” – over de worsteling met de chaos, herstel van vertrouwen en er weer bov
Read Full Post »

acht weken na vertrek

Posted on June 5, 2012 at 5:25 PM Comments comments (0)
Dinsdag 5 juni 2012. Acht weken geleden vertrok ik van huis voor mijn fietstocht naar Santiago de Compostella. Donderdagavond 31 mei 2012 kwam ik, ruim 7 weken na vertrek, weer thuis aan, na twee dagen treinen door Spanje en Frankrijk. Het was een beetje vreemd en onwerkelijk weer in de vertrouwde omgeving te zijn. Nu denk ik met een zekere weemoed en heimwee terug aan mijn tocht. Het was een geweldige ervaring. Ik heb "veilig en wel het einde van mijn reis bereikt" en ik ben "rijk aan genaden en deugd weer thuis aangekomen, zonder letsel en vervuld van een goede en gezonde vreugde" (om het in termen van het pelgrimsgebed te formuleren). Het is goed gegaan. Fysiek ben ik sterker geworden (en 7 kg lichter), mijn fiets heeft het goed gedaan (en is inmiddels weer gearriveerd). Het is een ervaring met heel verschillende kanten geweest: kou en hitte, regen en zon, tegenwind en bergopwaarts naast lekker fietsweer en kilometers helling af, eenzaamheid en onderdeel van de grote pelgrimsfamilie. Indrukwekkende hoogten en eindeloos saaie rechte wegen. Verstilde romaanse kerkjes en barokke overdaad. Het vergt nog wel even tijd om dat allemaal te ordenen en tot besef te komen wat het met me gedaan heeft. De camino loopt door..... Ik hoop daar in de KennisMakerij nog wel een keer een samenhangend verhaal over te kunnen vertellen.Iedereen doet zijn eigen "camino": het is een hoogst individuele reis. Maar steeds meer besefte ik dat ik onderdeel was van een groter geheel: het gemeenschappelijke doel, de weg met zijn vele voorzieningen, de "familie" van lopers en fietsers, de achterblijvers die je steunen en bemoedigen. Ook in dat opzicht is een pelgrimsreis een metafoor voor de levensweg. Je bent deel van het geheel en bestaat bij de gratie van de anderen. Dank jullie wel voor de reacties op mijn blog, voor de SMS-jes, voor de mails. Ze waren een grote steun en stimulans voor me. Ik sluit hiermee dit logboek over mijn reis naar Santiago af. Hartelijke groet en het goede op je eigen levensweg ! kees
Read Full Post »

zeven weken onderweg

Posted on May 29, 2012 at 3:43 PM Comments comments (3)
Vandaag, dinsdag 29 mei 2012, ben ik zeven weken onderweg. Dank voor de felicitaties voor het bereiken van Santiago. Het is geweldig om hier te zijn en te genieten van de stad en de drukte op het plein voor de kathedraal. Ik zag dat de blog weer werkte; dus ook het verhaal over het verlangen staat er nu op.
Vandaag ben ik met de bus naar Fisterra geweest. Finis-terra ook wel genaamd: het einde van de wereld. En het einde van mijn tocht. Het was een prachtige busrit van 2,5 uur langs de kust; steeds weer om een volgende baai heen, door talloze dorpjes. Vanaf Fisterra was het nog 3 a 5 km lopen. Eindelijk weer horizon. De oceaan, kalm en ongenaakbaar. Ik heb de grote jacobsschelp die achterop mijn fiets hing terug gegeven aan de zee. Althans, dat was de bedoeling, maar hij zal wel te pletter geslagen zijn op de rotsen, want het was er hoog en steil. Sommige mensen verbranden er hun pelgrimskleren, ten teken dat het afgelopen is. Die van mij hebben wel een wasbeurt nodig, maar verbranden ...
Ik hoop morgen (woensdag) de terugreis te maken, met de trein. Tot Hendaye in Frankrijk heb ik een kaartje; daarna wordt het improviseren... Zoals vermeld gaat m'n fiets met een speciale bodedienst terug.
Nog even een reisupdate van de afgelopen week: na Villar de Mazarife ben ik doorgereden, over een pas, naar Ponferrada (96 km). Dat was wel heftig, vooral omdat het heet was en hoog. Daarom maar in een hotel gedoken. Op de pas staat het Cruz de Ferro; een lange houten paal met een eenvoudig ijzeren kruis er op. Onderaan de paal legt iedereen een steen, als een symbool dat je je last van je aflegt. Ik had een steentje uit Frankrijk meegnomen. Het was wel een emotioneel moment, want dit is zo'n typisch Camino-punt. Na enige tijd een kilometers lange steile afdaling over een smalle slechte weg. Blij dat ik beneden was. Kwam onderweg een nederlands stel tegen dat ik later vaker tegenkwam. Zelfs een keer met ze gegeten. In Ponferrada een geweldige oude Tempeliers-burcht bezocht. Enigszins wijs geworden van deze inspannende rit ben ik donderdag na 44 km gestopt in Vega de Valcarce; vlak voordat de weg ging stijgen naar de volgende pas. Die wilde ik de volgende dag in de koelte van de morgen doen. Vanaf hier is Santiago minder dan 200 km ! Ik zat in een leuk guesthouse; overigens pal onder een hoog aangelegde snelweg. Het leek steeds alsof het ging onweren. Die spanjaarden leggen wat wegen aan; je kunt merken dat Europa hier veel geld in pompt. En ook hier kreeg ik weer diep respect voor de lopers. Wat een zwaar terrein voor hen.. Maar prachtig, ook om te fietsen.
Vrijdagmorgen vroeg op pad om de Cebreiro-pas (1300 m) over te steken. Wat een ervaring om deel te zijn van dat landschap: hoog en woest. Na 62 km was ik in Sarria, een grote lelijke stad. Waar ik in de albergue wel een leuke vrouw ontmoette. En waar ik zelf wat kon kokkerellen. Daarvoor moest ik wel even een pan kopen, want die had ik allemaal teruggestuurd. De albergue had wel een soort keuken maar geen kookspullen. Ik moest zelfs mijn gasje te voorschijn halen.... (waarom niet even ergens een menu de dia halen ? Omdat ik nog verse groenten en macaroni had).
Zelfde verhaal overigens in de albergue van Melide, waar ik zaterdag terecht kwam (68 km). Mooie albergue trouwens. De rit daarnaar toe was weer best zwaar: veel gelopen. Maar daarna ook weer een mooie route, heel anders dan de dag er voor. Kleine weggetjes; erg op en neer, maar goed te doen.Onderweg een forse bui, maar toen zat ik gelukkig net koffie te drinken. Ik reed een Duits stel op (mijn) leeftijd achterop. Geen geweldige fietsen, zwaar bepakt met tent en al. En die kwamen er ook en ze gingen ook nog terug fietsen ! Dat maakt bescheiden. Ik ontbeet de volgende dag met ze in de albergue: ze hadden van alles bij zich (zelfs een waterkoker). En super opgewekt. Heerlijk, zulke stimulerende voorbeelden.
Zondag de laatste rit (68 km). Best nog pittig (hoorde ik later ook van andere fietsers). En bovendien begon het te miezeren en later te regenen. Maar ik was super-gemotiveerd en in goede konditie. Dus zelfs korte stukken 10 % kon ik fietsen. Galicie, de streek waar ik de laatste dagen doorreed stinkt naar koeienmest. Maar ik reed nu ook hele stukken door bossen met veel eucalyptus-bomen. Lekker geurig !
Pelgrims zien op een gegeven moment Santiago vanuit de hoogte liggen. Dat moment was voor mij kortstondig, vanwege de laaghangende bewolking/regen. Maar toch schoot het door me heen: ik ben er, ik heb het gehaald. Maar voor ik de stad echt in was en de kathedraal gevonden had in de wirwar van straatjes. En dan sta je daar; weliswaar kleddernat en koud, maar toch. Oog in oog met de kathedraal. Vanwege de regen was het plein leeg en had ik het voor mezelf. Onwezenlijk gevoel. Bij het pelgrims-bureau m'n laatste stempeltje en m'n 'compostella' (het plechtige bewijs dat je het gehaald hebt). Toen toch maar in een hotel, in het centrum, met de kathedraal om de hoek. Bezoek aan de kathedraal; het is rustig en ik groet Jacobus en sta stil bij zijn reliek-schrijn. Ik merk ook later in de kerdienst/mis dat de legende over Jacobus en zijn laatste resten hier geen legende is maar doorleefde werkelijkheid.
Dan overvalt me een soort leegte: het is klaar. Een beetje hulpeloos gevoel.. Wat nu ? Geen volgende etappe meer. Ik ben wel enorm blij dat ik heelhuids ben aangekomen en dat m'n fiets het goed heeft doorstaan.
Maandag trek ik uit voor geregel. Maar bezoek ik ook de mis. Daar is de voorzang van een wat oudere non met een prachtige stem me het meest van bijgebleven. Ze kreeg de hele kathedraal mee met de refreinen die ze met ons instudeerde. Prachtig. En tot slot van de mis het slingeren van het enorme wierrook-vat. Spectaculair.  Dinsdag ga ik naar Finisterra en woensdag terug naar huis.
Vandaag nog even afscheid genomen van het plein; kwam ik daar de Koga-mannen weer tegen. En het nederlandse stel, met wie ik de avond ervoor een paella gegeten heb, zag ik ook weer (zij moesten wegens familieomstandigheden hals over kop naar Nederland terug).  De cirkel is rond.
Ik ga me klaar maken voor de laatste etappe: de thuisreis.
kees
Read Full Post »

Over het verlangen

Posted on May 29, 2012 at 11:08 AM Comments comments (1)
Donderdag 24 mei 2012. Santiago nadert. En opeens realiseer ik me dat 'het' dan voorbij is. Zoals een vriendin Bloem citeerde: 'de vervulling is het einde van de droom'. Ik wilde nog iets schrijven over het verlangen dat aan deze reis ten grondslag ligt. In het begin heb ik daar ook al iets over geschreven. Ik moet zeggen dat het denken tijdens de reis tamelijk fragmentarisch was: fietsen is een niet erg meditatieve bezigheid (in tegenstelling tot wandelen). Maar hoe dan ook: pelgrimeren is ook een innerlijke reis en er gebeurt van alles met je, dat je zelf nauwelijks beseft.. Ik hoop dat het na terugkeer nog doorwerkt. Daarom schrijf ik toch maar iets op over het belangrijkste dat me heeft bezig gehouden deze reis; dat helpt wellicht bij het later doorwerken):
- 'herbronnen': ik heb de reis een 'rite de passage' genoemd. Hij markeert de overgang naar een nieuwe levensfase.  Wat wil ik in dat nieuwe leven ?  In ieder geval mijn leven met meer diepgang leven. Wat zijn mijn drijfveren, waardoor wordt ik geinspireerd,  wat vind ik belangrijk om te doen, welke waarden houd ik hoog.
Twee 'sporen' houden me daarbij bezig:
- 'denken over het ondenkbare': ik las dat een hooggeleerde tien jaar besteed heeft aan een boek waarin hij 'bewijst' dat god niet bestaat. Maar dat wisten we toch allang ? Liefde, of energie of zwaartekracht bestaan ook niet: je kunt het niet vastpakken, het heeft geen vaste plaats. En toch verbindt liefde mensen; wordt het heelal bij elkaar gehouden door de zwaartekracht en is er geen leven zonder energie.
Ik heb ervaren dat geloven in god diep in mij verankerd zit en emotie oproept. Ik wil er dan ook over kunnen spreken, maar dat vergt naar mijn gevoel nieuwe taal. Het is mooi om te merken dat elke meter van de Camino getuigt van het geloof dat de mensen gaande hield en van de 'heiligen' die hen ten voorbeeld dienden. Wij leven echter  in een verbijsterend snel veranderende tijd, die om zijn eigen verstaan en uitdrukkingsvormen vraagt (niet in het minst omdat ook andere religies ons daartoe uitdagen). Denken en spreken over god is sowieso "thinking about the unthinkable".
Sterk verbonden met het spreken over god (of het goede) houdt mij 'het kwaad' bezig. Ik schreef over de emotie die me soms overviel als ik een kathedraal bezocht. Eenzelfde soort emotie overviel me bij onze bezoeken aan de doodskampen van de nazi's (zie de blog 'Verlos ons uit de greep van het kwaad'). Sindsdien houdt ook het kwaad mij bezig.
- Ik heb ergens geschreven dat we het met de verhalen (mythen, sagen, legenden, de heilige boeken) moeten doen. Volgens Campbell (die van 'de reis van de held') hebben deze verhalen van oudsher vier functies. Allereerst verzoenen ze mensen met het ontzagwekkende en schrikwekkende van de kosmos, het bestaan en de natuur (eten of gegeten worden). Ten tweede geven ze een invulling van de vraag 'waar komen we vandaan en waar gaan we naar toe' (schepping, geboorte en dood). Ten derde hebben de verhalen een sociaal ordenende functie. En tenslotte geven ze een basis voor de persoonlijke ''normen en waarden'. Iedereen leeft volgens zijn eigen mythes/geloof/invulling.
Campbell stelt dat de tweede en derde functie door de wetenschap zijn overgenomen, maar ik aarzel daar sterk bij, als ik Bill Bryson mag geloven.  We "weten" niets of verwaarloosbaar weinig.
Ik vond Campbells analyse verhelderend: het maakt je bewust van je eigen 'denk'systeem, van je eigen 'mythologie'. Ook 'geloof' heeft een patroon, een functie. Het is een uitdaging om daarover met elkaar in gesprek te zijn. Geloof is ook verantwoording af kunnen leggen, al is het stamelend.
Bij dit alles past bescheidenheid. De vriendin stuurde me een midrasj over een geleerde en wijze man die verstrikt raakte in zijn denken over hoe de wereld in elkaar zat en waarom. De rabbi merkte dat en raakte hem aan en zei "U piekert of er een God bestaat. Ik ben maar een dwaas. En geloof.." Dat er een mens was die zijn geheim kende ontroerde de piekeraar en zijn hart ging voor het Geheim open.
Het leven is een mysterie. Er is geen toegang tot dat mysterie tenzij door ons hart, dat zijn redenen heeft die de vragende en zoekende geest niet kent.
Ik probeer hart en hoofd bij elkaar te houden. Dat wel. Maar uiteindelijk blijkt het verlangen van deze reis te gaan om dichter bij dat geheim te komen. Het geheim dat me raakte in de mensen onderweg, in de prachtige kathedralen die er van getuigen. 
   
Vanuit Vega de Valcarce, tijdens een rustmiddag voor de Cebreiro-pas.
kees
Read Full Post »

Santiago

Posted on May 28, 2012 at 11:18 AM Comments comments (8)
Zondag 27 mei 2012, eerste pinksterdag, arriveerde ik, in de regen, in Santiago. Op het plein voor de kathedraal heb ik de heer op mijn blote knietjes gedankt voor deze behouden aankomst. Het was een vreemde gewaarwording; ik voelde me een beetje hulpeloos. Wat nu ? De routine van bijna zeven weken onderweg zijn valt van je af. Maar ook de spanning van het avontuur elke dag valt weg. Het doel is bereikt, ik ben geweldig blij.
Omdat ik koud en nat was heb ik een hotel opgezocht. Voor drie nachten: ik wil nog met de bus naar Finisterra en ik moet vast nog het een en ander regelen voor m´n terugreis.
Dat heb ik vandaag, maandag 28 mei gedaan c.q. moet ik nog doen. De fiets afleveren bij een bedrijf dat ´m naar Nederland brengt. Het voelt wel een beetje als verraad aan een trouwe kameraad. Maar meenemen in de trein is practisch onmogelijk.
Vanmorgen heb ik ook de mis in de kahedraal bijgewoond. Er werd een enorm wierrookvat heen en weer geslingerd aan het einde van de mis. Zeer indrukwekkend. En ik heb de oude binnenstad doorgeslenterd. En vanmiddag een half uur op het grote plein voor de kathedraal zitten kijken naar de aankomst van nog meer pelgrims. Vandaag is het mooi weer, dus lekker zitten en kijken. Zalig nietsdoen.
 
Ik heb eerder een blog gemaakt over het ¨verlangen¨, maar die is niet geplaatst (om mij onduidelijke redenen; misschien een ingreep ¨van boven¨ :-) ). Ik ga nog proberen ´m te plaatsen; als je ´m eerder wilt zien moet je n een mail sturen naar [email protected].
Ik tik dit bericht in enige haast in een internetcafé, om jullie toch op de hoogte te stellen van mijn behouden aankomst. 3055 km gefietst ! Toch nog een pelgrimsgroet, ook al ben ik officieel geen pelgrim meer. Maar één ding heb ik goed begrepen: dit is niet het einde, maar een nieuw begin. De weg gaat verder.
 
kees
Read Full Post »

Zes weken onderweg

Posted on May 22, 2012 at 12:27 PM Comments comments (2)
Met vandaag, dinsdag 22 mei 2012, meegerekend ben ik zes weken onderweg. Ik heb nu ruim 2700 km op de teller staan. Maar langzamerhand wordt het minder belangrijk hoe ver ik van huis ben dan hoever het einddoel Santiago nog is. Nog 320 km ongeveer door een bergachtig en heuvelig traject. Ik wil daarna Fisterra nog bezoeken, maar waarschijnlijk ga ik met de bus op en neer. Anders is het nog twee dagen fietsen.  Vandaag ben ik door Leon gereden. Het trok me niet aan om in de stad te overnachten. De kathedraal was prachtig en er was nog veel meer moois te zien, maar ik wilde door. En op een of andere manier begin ik 'gehecht' te raken aan het verblijf in de albergues. Ik zit nu in Villar de Mazarife, 30 km voorbij Leon en 35 km voor Astorga. Het is mooi weer; ik was er vroeg. De albergue heeft een mooi terras op de binnenplaats en je kunt er eten. Wat wil een pelgrim nog meer ? De afgelopen drie dagen waren niet de meest meeslepende van de tocht. Zondag vertrok ik onder een dreigende hemel uit Burgos, waarna het vrij snel begon te regenen. De drie 'Koga-mannen' bleken in hetzelfde hotel als ik gezeten te hebben. Onderweg kwam ik ze weer tegen; in de regen. We trokken een tijdje samen op en dronken samen koffie. Zij bleven wat schuilen voor de regen, maar ik wilde door. Het rijden in de regen viel eigenlijk best mee en het landschap was best aangenaam. Vanaf Castrojeriz werd het landschap open en licht golvend. Toen ik een lunchplekje zocht dook opeens een oude kapel op, waar Italiaanse vrijwilligers een refugio dreven (vlakbij de brug over de rivier Pisuerga). Ik dronk er koffie, kreeg een stempel en at mijn lunch. Voor mij was dit een klein wondertje. Ik bereikte vervolgens Fromista (78 km) prima en had daar een gezellige avond met een paar lopers. Fromista heeft trouwens ook een mooi kerkje. Maandagmorgen daarop zat ik al om half acht op de fiets, want al die lopers gingen ook vroeg op pad. Het werd een dag kilometers maken over een saaie vlakte, met harde wind tegen. Het was koud en dreigend, maar het heeft niet geregend. Ik heb nog 15-20 km samen met de lopers over 'hun' gravelpad gereden. Het was er best druk, dus het 'bon camino' was niet van de lucht. Dit stuk van de route is voor lopers extra zwaar: geen beschutting, saai, geen voorzieningen. Gelukkig geen zon (!) en geen regen. Wel die wind. Verdorde velden heb ik trouwens niet gezien, het was redelijk groen overal. Koffie met wat lekkers in Sahagun, waar ik ook wat rondgereden en rondgekeken heb. Maar ik ben doorgereden naar El Burgo Ranero (77 km), waar ik m'n intrek nam in een gezellige albergue. Daar kon ik eindelijk weer eens zelf koken en koffie/thee zetten. En de beheerder was zelf een (race)fietser, dus die had olie voor de ketting en een pomp voor de banden. Prettig. Lekker geslapen zelfs; ik begin het te leren. Vandaag, dinsdag, was de rit naar Leon ook een beetje saai. Het stedelijk gebied kondigde zich al snel aan: allemaal dorpen langs de weg. Na Leon werd het landschap weer wat heuveliger (ik vond het bijna prettig om weer een heuvel op te moeten, na al die saaie vlaktes), maar het bleef er een beetje armelijk uit zien. Na 74 km vond ik het welletjes en streek neer in dit aardige dorpje. Tot zover de update vanuit een zonnig Spanje. Pelgrimsgroet van kees.   
Read Full Post »

Bericht uit Burgos

Posted on May 19, 2012 at 1:09 PM Comments comments (4)
Vandaag zaterdag 19 mei 2012 was ik na een korte rit al om kwart over negen ('s morgens) in Burgos. Dat kwam zo: donderdag en vrijdag had ik lekker lange stukken gedaan (donderdag 81 km van Los Arcos naar het klooster Yuso bij San Millan en vrijdag ook 81 km naar een auberge in San Juan de Ortega. Dat ligt maar 35 km van Burgos vandaan. En omdat de lopers vanmorgen al om kwart over vijf begonnen te rommelen, was ik ook vroeg op  en reed om half acht weg. In laaghangende bewolking. Het was een vrij vlakke rit, dus ik was er zo. Vandaag dus tijd om Burgos te bekijken.
Maar eerst nog even over de voorgaande dagen. Donderdag moest ik door Logrono, een grote stad, en dat houdt altijd op. De fiesters reden ook een stuk gelijk op met de lopers, wat niet prettig was. Het was een beetje rommelige dag, ook weer vanwege al die grote wegen die gekruist of gevolgd moeten worden. Maar dat klooster in San Millan was prachtig. Ik vond er vlakbij een kamer in een soort guesthouse en kon daarna lekker mee met een rondleiding door het klooster. Er waren drie nederlandse mannen op Koga's, met wie ik 's avonds gegeten heb in hun hotel (de enige plek waar je nog wat te eten kon krijgen). Gezellig wel. Uiteraard heb je het dan over ervaringen en hoe zij het doen. Een van hen zei: een rustdag kan ook zijn dat je een kort stukje fietst en het er dan van neemt. Dat is dus wat ik vandaag doe. Mijn ervaring is dat ik me niet anderhalve dag in een stad kan vermaken. En bovendien begint het verlangen om aan te komen bij me te kriebelen. De duitse man, met wie ik een tijdje opgetrokken ben, SMS-te dat hij in Santiago was aangekomen. Hij is overigens over de andere pas gegaan (kortere route)..
Vrijdag was een beetje een kilometer-dag: dat heb je soms. Wel in Santo Domingo even de kathedraal bezocht (waar in een hok een levende kip en haan een legende in ere houden). Het was wel een rijke schakering aan landschappen die dag. Lange rechte, op en neer gaande stukken (schiet wel op), klimmen over vrij open wegen met dientengevolge schitterende uitzichten en klimmen door een lieflijk groen dal met bomen langs de weg.
Ik wilde naar de alberge van San Juan de Ortega, omdat daarover wat romantische opmerkingen in m'n boekje stonden (en ik genoeg km had gereden). Maar wat een afgetrapte bedoening was dat. Geen keuken (kon ik weer niet koken: en ik die spullen maar meeslepen). Gelukkig was er een klein cafeetje naast waar je lekker en goedkoop een standaard maal kon eten. Super druk natuurlijk, dus als je aan de beurt was, werd je omgeroepen. Zo kwam ik bij een stel italianen te zitten en een francaise. Een aardig gesprek in frans en engels door elkaar heen.Goed, je zoekt een stapelbed op (smoezelig) en doucht en hoopt er het beste van. Ik wilde het toch een keer meemaken. Met z'n 24-en op een slaapzaal. Snurkend, naar het toilet, draaiend, zuchtend, ritselend met plastic zakjes. De zaal leeft ! Ik kon er eigenlijk wel om lachen. Maar was ook wel blij dat ik er weg was. Nu heb ik een kamertje in een hotel in het centrum van Burgos.
De kathedraal bezocht. Ik vond het eigenlijk een verbijsterende ervaring. Het is geen gebouw, maar een soort totaalkunstwerk. Allemaal kapellen, met allemaal rijk versierde altaarstukken. Een prachtige hoge koepel, vol fijn beeldhouwwerk. En overal beeldengroepen. Pracht en praal. Mooi gerestaureerd.. Ik ben er twee keer met open mond doorheen gelopen. Ik vroeg me wel een beetje af of god zich hier nou thuis zou voelen. Van buiten had het bouwwerk vele gezichten. Prachtig versierde gevels, torentjes, zijbeuken. Het oude Burgos is overigens vrij klein: dat kon je goed zien vanaf het hoger gelegen kasteel met magnifiek uitzicht over de stad en het omringende landschap. Om de oude stad veel lelijke hoogbouw en pompeuze gebouwen. Jammer. 
Morgen, zondag, toch maar weer verder. Het regende vandaag nogal en dat schijnt het morgen ook te doen. Ik nader wel de spaanse hoogvlakte, vooral bij de lopers gevreesd om zijn lange saaie hete trajecten. Zoals altijd: ik ben benieuwd, maar het komt zoals het komt.
Ik denk de laatste tijd -nu ik het boekje van Andriessen (zie een van de eerste blogs) weer lees- veel na over wat nu mijn onderliggende verlangen (zoals Andriessen het aanduidt) bij deze tocht is. Het is lastig daar woorden voor te vinden, maar ik ga dat wel proberen. Dat hou je tegoed. Voor nu: een pelgrimsgroet.
kees.
Read Full Post »

vijf weken onderweg

Posted on May 16, 2012 at 3:15 PM Comments comments (7)
Gisteren (15 mei 2012) was ik vijf weken onderweg. Mijn tellertje stond op 2230 km. Ik had wat moeite met het vinden van onderdak. Uiteindelijk kon ik na ruim 100 km terecht in Tiebas: een klein plaatsje onder Pamplona (aan de route). Geen tijd meer voor een bijpraat-blog.
Vandaag ben ik 60 km verder gestopt in Los Arcos, bij  Logrono in de buurt.
De laatste vier dagen, na Oloron waren schitterend (en stevig).
Zondag ben ik aan de Col de Somport begonnen. De pas over de Pyreneen. Volgens het routeboekje kon een geoefende fietser met bagage de pas in een dag 'nemen'. Ik was daar voor mezelf niet zo gerust op. Maar het is gelukt ! Ik was superblij. Het was bedekt weer, met laaghangende bewolking. Goed fietsweer (voor mij dus). Het was zondag, dus weinig (vracht)verkeer. En ik was 15 kg bagage kwijt en dat scheelt een stuk in de klim. Het eerste stuk, naar Etsaut was sowieso een mooi stuk, dat niet te steil omhoog ging. Daarna kwam 20 km stevig klimmen. Helaas in die laaghangende bewolking, zodat ik van de hele pas niets gezien heb. Bovenop (1640 m) even gerust en wat gedronken. Daarna was het 35 km naar beneden. Het eerste stuk nog koud. Maar al snel verscheen de spaanse zon en kon ik zien in welk landschap ik reed. Droger en minder weelderig dan het franse. En zo bereikte ik na 87 km opgewekt Jaca en belandde in een auberge. Helaas in het hoekje van de harde snurkers op de slaapzaal: dus weinig geslapen. Jaca ook nog even ingewandeld; helemaal gelukkig. Ik was in Spanje, een andere wereld ! Dat was zondag.
Maandag daarop meteen weer zo'n klim (naar 1300 m hoog). Om het Monasterio San Juan de la Pena te zien. Dat was de reden waarom ik de Somport over was gekomen (in plaats van de Roelandpas). Dat kleine, adembenemende klooster, gebouwd onder een overhangende rots; zo compact en zo 'volmaakt'. Van de kloostergang stonden alleen nog de zuiltjes, met prachtige kapitelen. Dit te zien, was een van de doelen van mijn reis. Schitterend en ontroerend tegelijk. De afdaling daarna was op zich ook een avontuur, met zwevende gieren om je heen. Uiteindelijk overnachtte ik in de dorpsherberg van Berdun; een hooggelegen stadje op een bult in het landschap, dat vroeger de toegang tot het Ansodal bewaakte.
Dinsdag mijn lange trip door zeer afwisselende landschappen (oude vulkanische activiteit ?, een stuwmeer) en door de kloof van Lumbier. Een door de rivier de Irati uitgesleten diepe kloof, waar vroeger een trambaan in de rotswand uitgehakt was; de route volgde het oude trace. Dat was echt indrukwekkend en een beetje beklemmend zelfs. Gieren zwierven bij bosjes door de lucht. Wat een ontzettend oud landschap !
Na Lumbier volgde een glooiend dal, helaas wel vnl. geleidelijk omhoog. Mijn doel was Artaiz, waar volgens mijn boekje slaapgelegenheid moest zijn (zonder nadere specificatie). Dat klopte wel, alleen was er niemand thuis. Bij een buurman gebeld, die me adviseerde gewoon even te wachten. Het was half vijf. Na een tijdje de buurman nog eens gevraagd; of hij een telefoonnummer van die mensen had. Hij belde zelf en bracht slecht nieuws: ze zouden pas laat terug zijn. In een volgend dorp zou een auberge zijn. Toen ik daar aankwam bleek het hotel gesloten. Dan maar weer door. En zo werd het zeven uur voor ik in Tiebas in een pelgrims-auberge belandde. Wat was ik weer blij met m'n zelfbereide maaltijd, een douche en een bed. Geen snurkers, maar toch weinig geslapen op zo'n zaal.
Vandaag (woensdag) toch ook iets van 60 km gedaan; lekker weer, wat heuveliger dan gister. De hermitage van Eunate gezien, een kleine kapel, omgeven door een arcade met 35 boogjes. Sober, maar perfekt. Prachtig in het landschap. De steden Puenta la Reina en Estella doorkruist. Veel kerken gezien, maar toch was ik blij dat ik weer 'buiten' was. De route was niet geweldig omdat ie om een snelweg heen slingerde. Ondertussen krijg ik diep respect voor de lopende pelgrims, die door deze warmte hun last veel langzamer vooruit brengen dan ik. Het zijn er best veel; zo af en toe zie ik een fietser. Het gaat lekker; ik voel me goed en geniet met volle teugen (en zweet me een ongeluk). Ik slaap vannacht in een pelgrims-hostel, lekker op een eigen kamer.
Groet uit Los Arcos (met een heel bijzondere kerk met Jacobs-beeld).
kees
Read Full Post »

Gebed van de pelgrims

Posted on May 12, 2012 at 11:35 AM Comments comments (3)
Gebed van de pelgrims
op weg naar Compostella
God, U die Uw dienaar Abraham wegriep
uit de stad Ur der Chaldeen
en die hem beschermde
gedurende heel zijn reis;
U die gids was van het Hebreeuwse volk
op de tocht door de woestijn;
Wij vragen u ons te begeleiden,
wij, uw dienaars, die uit liefde voor Uw naam,
deze pelgrimstocht ondernemen
naar St. Jacques de Compostella.
Wees voor ons,
metgezel op de reis,
gids op de kruisingen van wegen,
steun bij vermoeidheid,
verdediging bij gevaar,
beschutting op de weg,
schaduw in de hitte,
licht in de duisternis,
troost wanneer wij ontmoedigd zijn,
en kracht bij het nemen van beslissingen,
zodat wij, onder uw leiding,
veilig en wel het einde van onze reis bereiken en zo,
rijk aan genaden en deugd,
weer thuis aankomen,
zonder letsel en vervuld van een goede en gezonde vreugde.
Door Jezus Christus onze Heer, Amen.
Apostel Sint Jacob, bid voor ons.
Maria, Onze Lieve Vrouw van de Weg, bid voor ons.
"Leg de weg af in naam van Christus, die de weg is,
en bid voor ons in Compostella"
Read Full Post »

Rss_feed